Дзень беларускага пісьменства: свята кнігі, мовы і гістарычнай памяці

Дзень беларускага пісьменства — нацыянальнае свята кнігі, слова, асветы і гістарычнай памяці. Гэта культурная падзея прысвечана беларускай кнізе, пісьмоваму слову, літаратуры і духоўнай спадчыне народа. Штогод яна адзначаецца ў першую нядзелю верасня. У 2026 годзе цэнтральная дата свята прыпадае на 6 верасня, а асноўныя ўрачыстыя мерапрыемствы пройдуць 5–6 верасня ў горадзе Касцюковічы Магілёўскай вобласці.

Гісторыя і значэнне свята

Традыцыя правядзення свята зарадзілася ў 1994 годзе ў Полацку. Гэта адзін з найстаражытнейшых культурных цэнтраў Беларусі, які цесна звязаны з імем першадрукара Францыска Скарыны. Асабліва варта адзначыць, што ў 1998 годзе Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь № 157 Дзень беларускага пісьменства быў афіцыйна замацаваны ў пераліку дзяржаўных свят, святочных дзён і памятных дат.

Геаграфія і традыцыі святкавання

Штогод свята прымае населены пункт, які адыграў заўважную ролю ў гісторыі беларускай зямлі, кнігадрукавання, адукацыі і культуры. Сталіцамі свята ў розныя гады станавіліся Полацк, Тураў, Навагрудак, Нясвіж, Пінск, Заслаўе, Мсціслаў, Мір, Орша, Ліда і іншыя гістарычныя цэнтры краіны.

Дзень беларускага пісьменства аб’ядноўвае мінулае і сучаснасць. У праграме традыцыйна прадугледжаны кніжныя выставы, сустрэчы з пісьменнікамі, прэзентацыі новых выданняў, навуковыя канферэнцыі, літаратурныя конкурсы і тэатралізаваныя выступленні. Такі фармат нагадвае, што пісьмовае слова захоўвае нацыянальную памяць, яднае пакаленні і дапамагае перадаваць гістарычны досвед.

Праграма XXXIII свята ў Касцюковічах

Асаблівае месца ў змесце свята займае павага да беларускай мовы і спадчыны асветнікаў. Ад рукапісных грамат да сучасных электронных выданняў пісьменнасць застаецца найважнейшым спосабам захавання ведаў і сямейных гісторый. У праграме 2026 года заяўлены праект, прысвечаны ўкладу Магілёўшчыны ў развіццё беларускай літаратуры і кнігадрукавання.

XXXIII Дзень беларускага пісьменства ў Касцюковічах будзе цесна звязаны з імёнамі пісьменнікаў і паэтаў Магілёўшчыны. У праграме прадугледжаны ўручэнне Нацыянальнай літаратурнай прэміі, навукова-практычная канферэнцыя, мерапрыемствы памяці Івана Чыгрынава, выставачныя пляцоўкі і святочны канцэрт. Для гісторыка-асветніцкіх праектаў гэты дзень служыць нагодай успомніць, што культура памяці ствараецца не толькі архівамі, але і кнігамі, лістамі і дакументамі. Яны дапамагаюць бачыць гісторыю Беларусі праз лёсы канкрэтных людзей.

Ключавыя факты пра свята

• Афіцыйная назва: Дзень беларускага пісьменства.
• Дата правядзення: першая нядзеля верасня (у 2026 годзе асноўныя мерапрыемствы прыпадаюць на 6 верасня, святочныя дні — 5–6 верасня).
• Год заснавання традыцыі: 1994 год, горад Полацк.
• Нарматыўнае замацаванне: Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 26 сакавіка 1998 года № 157.
• Сталіца свята ў 2026 годзе: горад Касцюковічы, Магілёўская вобласць.
• Нумар свята: XXXIII (трыццаць трэці).
• Афіцыйная крыніца інфармацыі: сайт Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь.

Часта задаваныя пытанні

Калі адзначаюць Дзень беларускага пісьменства?

Свята штогод адзначаецца ў першую нядзелю верасня. У 2026 годзе гэтая дата прыпадае на 6 верасня.

З якога года праводзіцца свята?

Традыцыя пачалася ў 1994 годзе, калі першыя ўрачыстасці адбыліся ў Полацку.

Чаму першым горадам свята стаў Полацк?

Полацк з’яўляецца адным з найстаражытнейшых культурных цэнтраў Беларусі і радзімай Францыска Скарыны, выдатнага першадрукара і асветніка.

Дзе пройдзе Дзень беларускага пісьменства ў 2026 годзе?

XXXIII свята прымае горад Касцюковічы Магілёўскай вобласці, асноўныя мерапрыемствы запланаваны на 5–6 верасня.

Дзень беларускага пісьменства застаецца найважнейшай падзеяй для захавання нацыянальнага кода і культурнага суверэнітэту. Падтрымка роднай мовы, развіццё кнігавыдання і павага да гістарычнай спадчыны фарміруюць трывалы падмурак для выхавання будучых пакаленняў у духу патрыятызму і созідання.